News Detail

Thinley over Bruto Nationaal Geluk

De ideale maatschappij waarin niet geld maar geluk de eerste prioriteit heeft. Velen van ons dromen er wel eens over die zelf te creëren. Jigmi Thinley, voormalig premier van het Aziatische bergstaatje Bhutan, bleef niet alleen dromen. Hij was jarenlang nauw betrokken bij de ontwikkeling van zijn land en daarbij stond geluk bovenaan de politieke agenda.

header_0035

Jigmi Thinley toert tegenwoordig over de wereld als veelgevraagd spreker, eerder was hij jarenlang minister-president van Bhutan, een land waar de meerderheid van de bevolking (slechts 700.000 inwoners) in de centrale hooglanden woont en het boeddhisme de staatsgodsdienst is. Een land dat in amper vijftig jaar tijd de sprong maakte van een feodale staat zonder wegen naar een democratische staat die de uitwassen van de moderne consumptiemaatschappij wil vermijden en culturele waarden behouden. Al die tijd, en ook nu nog, staat in Bhutan het begrip ‘geluk’ centraal en is het Bruto Nationaal Geluk (BNG) leidend voor het overheidsbeleid.

BNG: bedacht door verlicht vorst

Waar de rest van de wereld het Bruto Nationaal Product (BNP) als maatstaf heeft, gebruikt Bhutan al decennia lang het BNG. Het idee achter het BNG is dat economische groei niet het doel in zichzelf is, maar een middel om andere doelen te bereiken zoals vrede, veiligheid, groter welbevinden en 4de geluk. Het BNG is begin jaren ‘70 bedacht door een verlicht vorst, de koning van Bhutan genaamd Jigme Singye Wangchuck. Hij vond gangbare indicatoren voor economische ontwikkeling te materialistisch en wilde bij de ontwikkeling van Bhutan zaken als cultuur en welzijn betrekken. Om dit meetbaar te maken, bedacht hij de ‘Gross National Happiness-index’, ofwel het BNG. Dat model werd in de jaren erna stap voor stap ingevuld, waarbij Jigmi Thinley in diverse functies nauw betrokken was, uiteindelijk ook als eerste democratisch gekozen premier van Bhutan (van 2008 tot 2013).

jt_2

De facetten van ‘geluk’

Het ultieme doel van de politiek in Bhutan is dus ‘geluk’ creëren voor de Bhutanezen. Dit is niet het individuele hedonistische geluk, maar een meervoudig begrip dat vele aspecten van het leven bundelt. Bhutan verzamelt data op basis van een groot aantal variabelen, waarvan er veel hun oorsprong hebben in de staatsreligie, het boeddhisme. Het BNG-model is gebaseerd op vier pijlers: goed bestuur, duurzame sociaaleconomische ontwikkeling, behoud van cultuur en behoud van natuur. Later werd dit toegespitst op negen domeinen: psychologisch welzijn, gezondheid, onderwijs, tijdgebruik, culturele diversiteit en weerbaarheid, goed bestuur, vitaliteit van de gemeenschap, ecologische diversiteit en kracht en levensstandaard. Op basis hiervan worden bevolkingsenquêtes gehouden en een periodieke index opgesteld om te bepalen hoe het ervoor staat en wat er moet gebeuren om de inwoners van Bhutan gelukkiger te maken. In de grondwet is zelfs vastgelegd dat overheidsprogramma's niet beoordeeld worden op wat ze aan economische winst opleveren maar wat ze bijdragen aan geluk.

Dit is een zeer ideële benadering, met creatieve en unieke uitwerkingen, zoals bijvoorbeeld het aanleggen van kostbare ondergrondse hoogspanningskabels om vliegongelukken van vogels te voorkomen. Ook wordt serieus werk gemaakt van het uitbannen van plastic zakken en sigaretten. En worden alle taxi’s elektrisch.

Radicaal en vernieuwend

In een recent *interview legt Thinley uit: “Het Bruto Nationaal Product zegt niets over de kwaliteit van een samenleving. Het is een kwantificering van de goederen en diensten die op een bepaalde plaats geproduceerd worden. Binnen het beleid in Bhutan is dit slechts een van de indicatoren, waarmee we de kwaliteit van de samenleving beschrijven. Het BNG is een holistisch, duurzaam en inclusief ontwikkelingsparadigma.” Deze visie is op zich niet wereldschokkend, maar je overheidsbeleid erop afstemmen is natuurlijk wel radicaal en vernieuwend.

BNG als exportartikel

Midden jaren ’90 kreeg de wereld in de gaten dat Bhutan een heel nieuw, interessant  maatschappelijk concept aan het ontwikkelen was. De Verenigde Naties wilden er wel meer over weten, zo vlak voor de eeuwwisseling was er duidelijk behoefte aan nieuwe perspectieven. Thinley hierover: “De millennium-doelen geven al uitdrukking aan de nieuwe richting. Ik verwacht dat we binnenkort geluk en welzijn in een nieuw ontwikkelingsperspectief gaan betrekken. Je ziet dat idee langzaam groeien.”

De vraag die Thinley vaak gesteld is: kun je een concept als het Bruto Nationaal Geluk van bovenaf aan een samenleving opleggen? Thinley is hier heel beslist: “Nee. Elk land is anders. Je moet rekening houden met de specifieke situatie per land. Belangrijk is dat je weet wat de mensen willen. De koning heeft in het begin wel zo’n drie jaar intensieve gesprekken gevoerd met burgers en ze gevraagd wat ze echt belangrijk vonden. Dat was gelukkig zijn en van daaruit zijn we gaan werken aan de omstandigheden om dat te laten lukken.”

jt_1

Ook kritiek

Tot nu toe is er naast Bhutan geen ander landsbestuur dat dezelfde stap durft te zetten. Er is namelijk ook wel wat aan te merken op geluk metingen, als het BNG, als richtlijn voor overheidsbeleid. Omdat het BNG afhangt van een aantal subjectieve maatstaven, kunnen volgens critici overheden het BNG makkelijk misbruiken. Er is dus vermoedelijk nog veel onderzoek nodig voordat het BNG eventueel elders zal worden doorgevoerd.
Hoe dan ook: geluk wordt als factor wel steeds serieuzer genomen en niet alleen in Bhutan. Eeuwenlang leek geluk voorbehouden aan filosofen, maar de laatste jaren is het steeds meer ook onderwerp van onderzoek voor economen, zoals bij gelukseconoom Richard Layard en de Zwitserse econoom Bruno Frey.

Bhutan gaat door

Dat de moderne tijd ook in Bhutan is doorgedrongen heeft Thinley recent zelf ondervonden. Na zijn onmiskenbare bijdrage aan de ontwikkeling van het land, verloor hij in 2013 toch op een dramatische manier de verkiezingen. Door werkloosheid, een oplopend overheidstekort en buitenlandse politieke druk won de oppositie. 
De nadruk komt nu meer te liggen op binnenlandse economische ontwikkeling. “Reducing the obstacles to happiness”, noemt de nieuwe premier Tshering Tobgay het. Daarmee geeft hij meteen aan dat het concept ‘geluk’ niet meer is weg te denken uit Bhutan. Het zal mee evolueren met de ontwikkeling van het land.

Jigme Thinley blijft intussen het waardevolle idee achter het BNG, zoals een duurzame samenleving waar spaarzaam wordt omgegaan met grondstoffen, verspreiden over de wereld.

BNG in het kort:

  • BNG heeft als doel burgers gelukkiger te maken op het gebied van: natuur, gezondheid, cultuur, sociaaleconomische ontwikkeling, gemeenschap, onderwijs
  • BNG is een index en daarmee samenhangend gedachtengoed dat Bhutan gebruikt op weg naar een duurzame samenleving waarin het land en zijn bevolking zich ontwikkelen in een goede balans tussen gezondheid, psychisch welbevinden en een ongeschonden natuur.
  • De overheid stelt condities vast en faciliteert het BNG. In Bhutan is er een BNG-commissie die alle plannen langs de BNG-meetlat legt.
  • BNG is gemakkelijker toepasbaar in een kleine homogene omgeving, bijvoorbeeld een onderneming, waar snel besluiten kunnen worden genomen.
  • BNG is een politiek en ingewikkeld proces, dat veel tijd en consensus vereist. 

* mintpress.news.com

Door: Geerd Schlangen en Iris Grimm

Lees meer over het event Iedereen Happy van 3 oktober jl. en wat geluk kan betekenen voor bedrijfsvoering én de samenleving.

Onderwerp

Duurzaamheid

Empty Page Section

Om te kunnen reageren moet je zijn ingelogd op debaak.nl. Als je nog geen account hebt, kun je een account aanmaken. close

Gerelateerde artikelen

Inspirerende artikelen, filmpjes, tests of boekentips.


  • header_0015

    Het einde van de manager?

    Artikel

    Steeds meer mensen vragen om nieuwe manieren van werken. Ze willen zelf beslissen en hun talenten gebruiken en ontplooien. (Grote) Organisaties kunnen er niet meer om heen. Managers laten verdwijnen is niet de oplossing. Wel dat zij zichzelf transformeren in leiders die condities scheppen, faciliteren en ondersteunen.

    Lees meer...

  • Goed ouder worden is een kunst die je niet kunt afkijken

    Artikel

    Mijn gevoel zegt me dat voor mijn generatie, de babyboomers, het ouder worden een terra incognita is. Aan hun ouders hebben de babyboomers vaak geen voorbeeld want die gleden gewoon de ouderdom in. Maar wij babyboomers, die opgegroeid zijn met de gedachte dat de wereld maakbaar is, hebben het moeilijk met het begrip oud worden. Ouder worden is nog wel OK, maar oud zijn zeker niet.

    Lees meer...

  • Leven zonder afval

    Artikel

    Wij hebben sinds een tijdje nieuwe afvalcontainers bij ons voor, van die hippe met zo’n elektronisch kaartje om hem open te maken. Op de een of andere manier maakt dit dat ik mij bewuster ben van de hoeveelheid afval die wij als gezin produceren. Voor een gezin van drie (nou ja… 2,5) gaan er wekelijks nog aardig wat vuilniszakken ‘hup’ die bak in.

    Lees meer...

Gerelateerde mensen

De mensen die aan ons verbonden zijn, onderscheiden zich over het algemeen op meer dan een terrein Het zijn vaak meertalige, creatieve en biculturele talenten die elk op hun eigenwijze iets unieks aan de Baak toevoegen
  • Tanja Vermeer

    Persoon

    Driebergen en Noordwijk bieden prachtige plekken om in gesprek te gaan met individuele leiders en teams. Ik spreek met je over missie, strategie, ondernemerschap, organisatie ontwikkeling, complexe veranderingen, zelsturende teams, individuele passie, over duurzaamheid en integriteit. En begeleid je om op die gebieden effectief te handelen.

    Lees meer...

Scroll up