News Detail

Het onderscheid tussen hoog- en laagopgeleid leidt tot onwenselijke tweespalt. Vervang daarom hoogopgeleid door 'goed opgeleid'.

teaser_0005

Als we aan rangen en standen denken, dan komen bij de meesten van ons toch de 18de en 19de eeuw onmiddellijk in beeld. Aan de 21ste eeuw denken we niet direct. Toch is dat vreemd, want ook nu doen we er alles aan om verschillen duidelijk te maken. En het moet gezegd: de overheid doet daar heel hard aan mee. Door te pas en te onpas te roepen dat 50 procent van de bevolking hogeropgeleid moet zijn, kwalificeert diezelfde overheid de andere 50 procent van onze bevolking tot een quantité negligable, anders valt dat toch niet te duiden. Hoe elitair willen we het hebben anno 2015? Daarom stellen wij voor het begrip 'hogeropgeleid' onmiddellijk en totaal in de ban te doen en te vervangen door het begrip 'goed opgeleid'

Waardevol

Laten we beginnen met vast te stellen dat welke opleiding iemand ook afgerond heeft, het niveau van de opleiding niets zegt over hoe waardevol die opleiding voor onze samenleving is. Het VMBO is zeker niet minder dan het MBO; het MBO doet niet onder voor het HBO en ten slotte een HBO alumnus hoeft zich niet de mindere te voelen van afgestudeerde aan een universiteit. Dat is een complete misvatting, immers kwalitatief goede loodgieters, lassers of houtbewerkers zijn voor onze maatschappij van onschatbare waarde. Of dat van alle alumni met een afgeronde fancy wo- of hbo-opleiding ook gezegd kan worden is nog maar de vraag.

Kenniseconomie

Toch kunnen we met de regelmaat van de klok gezaghebbende personen horen zeggen dat we (veel) meer hoogopgeleiden moeten hebben om onze kenniseconomie aan de praat te houden. De kaartenbakken van het UWV spreken vaak echter een andere taal, een belangrijke reden om het elitaire 'hogeropgeleid' onmiddellijk en voorgoed uit te bannen.

Diepere scheidslijn

Er is echter nog een andere belangrijke reden dat te doen. Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft onderzocht dat er zich in ons land een steeds diepere scheidslijn tussen de hoger- en lageropgeleiden manifesteert. Dat kan toch nooit de bedoeling zijn van de overheid lijkt ons. Maar als je in de krant, op de radio en televisie - en niet te vergeten het onderwijs - er voortdurend op gewezen wordt dat je een zo hoog mogelijke opleiding moet volgen, wil je niet buiten de boot vallen, dan kunnen die oproepen totaal verkeerde prikkels opleveren. Natuurlijk, elk talent verdient het om maximaal en goed ontwikkeld te worden. Maar ontwikkeling van talent heeft niets met niveau te maken doch alles met vreugde bij de ontwikkeling van dat talent. Laat dat nog maar eens duidelijk gezegd zijn.

Beloningstructuur

Een ander heet hangijzer dat direct te maken heeft met dat zogenaamde hogeropgeleid is de beloningstructuur in ons land. Ook hier zien we een steeds grotere kloof ontstaan. De top van een aantal financiële instellingen heeft er onlangs een flinke duit bij gekregen, terwijl de 'gewone' medewerker zich op een nullijn geplaatst ziet. Het is niet aan ons om daar direct een waardeoordeel over uit te spreken. Maar wanneer een samenleving steeds grotere kloven gaat vertonen tussen groepen burgers, kan het bijna niet anders dan dat dit proces op den duur leidt tot tweespalt die maatschappelijke onrust kan veroorzaken.

Geluk en welbevinden

Het is de vraag of de waarde van ieder individu alleen uitgedrukt dient te worden in een diploma en een financiële beloning. Geluk en welbevinden kunnen in heel andere zaken schuilen. Pleiten we dan voor een samenleving waar laissez faire het leidende begrip zou moeten zijn? Neen, we pleiten voor een samenleving waarin de waarde van elk diploma (van een opleiding) even waardevol is en dat die wetenschap zich vertaalt in een passend beloningssysteem.

Vakmensen

Waar in Duitsland een vakman de 'meister' status kan bereiken en in Rome een ober zich vol trots manifesteert als de directeur van zijn terras, heeft Nederland ingezet op de kenniseconomie. Ambachtsschool en LTS en zijn daardoor nagenoeg verdwenen, en kinderen die voor VMBO kader hebben gekozen lijken bij voorbaat kansloos in onze samenleving. Paradoxaal genoeg krijgen niet alleen aanstaande vakmensen in Nederland nauwelijks waardering. Ook de hardwerkende mensen die helden van de kennis economie zouden moeten zijn, de docenten die het verschil maken in vele levens, worden maatschappelijk nauwelijks gewaardeerd en eigenlijk zelfs onderbetaald.

Robotisering

Toch zijn het juist de administratieve banen die door verregaande robotisering dreigen te verdwijnen, terwijl vakmanschap zo schaars dreigt te worden dat een loodgieter meer kans heeft op werk en vaak meer waardering oogst, ook in financiële zin, dan een heao-er. Veel mensen beseffen pas hoe belangrijk gezondheid is als ze ziek worden. Wellicht beseffen we pas hoe belangrijk vakmanschap is als we geen vakmensen meer hebben en snakken naar een 'meister' die het dak repareert. En misschien denken we nog eens terug aan die leraar of lerares die ons echte talent herkende en ons hielp de juiste keuze te maken, of ons motiveerde net dat stapje extra te doen.

Talent maakt het verschil

Wat zou de wereld mooi zijn als iedereen in de gelegenheid was om vanuit zijn talent verschil te maken in het leven van anderen. Talent kent namelijk geen status of klasse. Maar één ding is zeker: iedereen die een opleiding kiest omdat het zo hoort, in plaats van omdat het zijn talent versterkt, is per definitie te laag opgeleid.

Door: Arko van Brakel en Sijmen van Wijk, 15 april 2015

Empty Page Section

Om te kunnen reageren moet je zijn ingelogd op debaak.nl. Als je nog geen account hebt, kun je een account aanmaken.close

Anderen bekeken ook

De trainingen van de Baak zijn specifiek ontworpen om een
impact te geven op verschillende niveaus.

Gerelateerde mensen

De mensen die aan ons verbonden zijn, onderscheiden zich over het algemeen op meer dan een terrein Het zijn vaak meertalige, creatieve en biculturele talenten die elk op hun eigenwijze iets unieks aan de Baak toevoegen
  • Eline Peeters Koops

    Persoon

    'Leidinggeven aan professionals? Niet doen!' Dit schrijft Mathieu Weggeman. Een mooie trigger die stemt tot nadenken. In mijn ogen is dit een dilemma waar de meeste deelnemers aan de training Leidinggeven aan Professionals tegenaan lopen. Als ik niet mag leidinggeven, wat dan wel? En is er ook een 'en-en'? Ik begeleid mensen met dit soort vragen. En de driehoek van communicatie, persoonlijke effectiviteit en leiderschap (aan jezelf en anderen) is hiervoor mijn werkgebied. Verder werk ik veel met organisaties en teams, en hoewel ik ook wel in de verleiding kom om direct oplossingen aan te dragen, kom ik steeds weer tot de conclusie dat dit weinig effectief is. Niet voor mij en niet voor de mensen met wie ik werk of met wie ik leef. Outputsturing blijkt telkens weer de juiste dingen teweeg te brengen. Dit is ook de reden dat outputsturing een belangrijk onderdeel vormt van de training Leidinggeven aan Professionals.

    Lees meer...

  • Jack van Osch

    Persoon

    Sinds 2004 werk ik voor de Baak en verblijf ik met regelmaat in deze innovatieve leer, werk en ontmoetingsplaats. Als organisatie-ontwikkelaar en veranderaar vind ik het inspirerend en motiverend om hier in interactie met deelnemers, klanten en collega’s leren te faciliteren en ervaringen te delen. Want..., Is ontwIKkeling is niet de basis voor elke verANDERing?

    Lees meer...

  • Marike van den Heuvel

    Persoon

    Marike verzorgt voor de Baak met heel veel plezier het programma Communicatie met Impact! Dit programma kenmerkt zich door het hihg impact karakter: korte bijeenkomsten met een groot effect. Daarnaast is zij actief in het ontwerpen en geven van In Company programma's op het gebied van communicatie en leren.

    Lees meer...

  • Henk Eggink

    Persoon

    Mensen worden effectiever als ze meer ruimte ervaren in hun leven. Ik geloof dat door mensen zicht te geven op hun gedrags- en comunicatiepatronen, er ruimte ontstaat om andere keuzes te maken en los te komen van hun automatische gedrag. Als trainer zet ik deze overtuiging in bij programma's rond persoonlijke communicatie, effectiviteit en leiderschap. Ik faciliteer leerprocessen in zowel open trainingen als incompany-trajecten. In mijn rol creëer ik een veilige bedding voor deelnemers om te leren en daag hen uit te reflecteren op hun gedragspatronen, overtuigingen en waarden, deze op te rekken en te experimenteren met nieuw gedrag. Dit verhoogt de effectiviteit van de deelnemers in hun werk. Daarbij werk ik graag met story-telling, en breng ik mensen in verbinding met de natuur.

    Lees meer...

Meer inspiratie

Inspirerende artikelen, filmpjes, tests of boekentips.


Scroll up