News Detail

Gelukkige mensen die samen presteren...

Wat zijn nu eigenlijk de belangrijkste ideeën van Ricardo Semler? Erik Alkemade, interim-manager en organisatieadviseur, herlas het boek 'Maverick!' van Semler.

Semler’s verhaal gaat over zijn bedrijf Semco in de periode 1980-1991. Hij begon als directeur in het door zijn vader opgerichte bedrijf. In het begin als traditioneel werkende directeur, maar wel zeer ambitieus. Halverwege de jaren ’80 kreeg Semler ernstige gezondheidsproblemen door te lange werkdagen. Dat bracht hem tot het inzicht dat het roer om moest. De belangrijkste ideeën die hij in de jaren daarna ontwikkelde en bij Semco in praktijk bracht, zijn de volgende:

Werknemersdemocratie

Semler begin met het instellen van fabriekscomités met vertegenwoordigers van alle bedrijfsfuncties, maar zonder managers. Deze comités kregen de bevoegdheid om te beslissen over alle aspecten van productie en verkoop. Hierdoor maakte Semco gebruik van alle beschikbare denkkracht. Zoals Semler zelf schrijft: ‘looking back on it, I can’t remember a single decision I made in that period’. Democratische besluitvorming kent weliswaar een lange doorlooptijd, maar de implementatie van de besluiten is vervolgens snel doordat iedereen overtuigd is van de juistheid van de beslissing. Deze democratische besluitvorming is in mijn ogen zijn meest vergaande wijziging ten opzichte van traditioneel management.

Extreem platte organisatie

Bij Semco werden werknemers gezien en behandeld als de volwassenen die ze zijn. Daarom werden regels en procedures nagenoeg volledig overboord gezet. Ook het organigram met afdelingen en functiebeschrijvingen werd weggegooid. Semco kent alleen uitvoerders/vakmensen en verder coördinerende functies op 3 beslisniveaus: operationeel, divisie overstijgend en strategisch. Semco werd hiermee een extreem platte organisatie.

Alles transparant

De financiële gegevens van Semco, zoals de balans en de V&W-rekening, zijn voor alle werknemers beschikbaar. Semco verzorgde zelfs opleidingen voor alle werknemers om financiële cijfers te kunnen lezen en gebruiken. Beschikbaarheid van alle informatie is volgens Semler een essentiële voorwaarde om iedereen te kunnen laten meedenken en meebeslissen.

Overzichtelijke units

Na een periode van sterke groei besloot Semco om het bedrijf op te splitsen in kleine, complete productie-eenheden (25-150 fte) met ieder hun eigen productie, marketing en staf. Volgens Semler kunnen alleen dan werknemers de business echt snappen en hierover meebeslissen. En alleen dan kunnen werknemers elkaar persoonlijk kennen.

Flexibel salaris

Na lange discussies besloot Semco om werknemers zelf hun salaris te laten bepalen. Ook hier weer vertrouwend op hun eigen verantwoordelijkheid. Noodzakelijk hierbij is volledige transparantie van alle salarissen voor de zelfcorrigerende werking. Gekozen werd voor salarissen met een vaste en een variabele component. Bij succes kregen werknemers extra salaris door de winstdeling en bij tegenslag werd automatisch de loonsom verlaagd. Semler zorgde er ook voor dat de (top)salarissen en bonussen bescheiden bleven. Verder kent Semco geen privileges: geen eigen parkeerplaatsen, geen eigen werkplekken en geen secretaresses.

Banenruil

Semler vond het belangrijk dat werknemers zich veelzijdig kunnen ontwikkelen en elkaars kant van genomen besluiten en gevolgen kunnen leren kennen. Daarom wisselden werknemers op alle niveaus regelmatig van baan. Periodiek een andere positie vervullen betekent ook periodiek nieuwe energie krijgen.

Kies je manager

Semco voerde in dat managers worden geselecteerd, benoemd en beoordeeld door hun medewerkers. Ook dat pakte in de praktijk goed uit want medewerkers kiezen iemand aan wie ze hun succes willen toevertrouwen.
Semler kon niet altijd vooraf de consequenties van zijn ideeën overzien, maar hij had wel de moed om alle consequenties te aanvaarden. Daarom kwam Semler in latere jaren met nog twee ideeën:

Ultiem ondernemerschap

Kring van satellietbedrijven: De ingevoerde besluitvorming door werknemers en het opsplitsen in kleine, complete units leidden tot de conclusie dat Semco moest kiezen voor het ultieme individuele ondernemerschap. Daarom werden later veel productie-eenheden afgesplitst en verkocht aan werknemers. Deze zogenaamde ‘satellietbedrijven’ kregen een zakelijke klant-leveranciersrelatie met Semco.

Leider overbodig

Geen CEO nodig: Ook aan de top is democratische besluitvorming mogelijk en nodig. Daarom gaf uiteindelijk Semler zijn rol als CEO op toen hij als leider niet meer nodig was.

Gelukkige mensen die samen presteren

Naar mijn mening zijn alle ideeën van Semler nog steeds vernieuwend en bruikbaar want veel organisaties zijn anno 2015 nog niet half zover met het innovatief organiseren van mensen en werk als Semco in 1991. Maar we moeten zijn ideeën wel met realisme toepassen. De door Semler uitgedragen visie is zowel bedrijfsgericht als mensgericht: mensen moet gelukkig zijn in hun werk, maar er moet wel gepresteerd worden!

Empty Page Section

Om te kunnen reageren moet je zijn ingelogd op debaak.nl. Als je nog geen account hebt, kun je een account aanmaken. close

Gerelateerde artikelen

Inspirerende artikelen, filmpjes, tests of boekentips.


  • Van sturen naar coachen in 4 stappen

    Artikel

    Nieuw leiderschap en meer autonomie bij de medewerkers heeft gevolgen voor leiders en managers. Om een coachende leidinggevende te worden moet je veel vaardigheden aanleren. Je moet er ook nogal wat afleren.

    Lees meer...

  • Animatie: Re-imagining Work

    Artikel

    Je zou het niet denken maar de cultuur van 'samenwerking in organisaties' is ouderwets geworden. Waar het wél om gaat is bewust kiezen waar je het meest productief zult zijn. Vertrouwen is de sleutel, vooral onder collega’s! Is dit nieuwe concept al werkbaar in onze organisaties?

    Lees meer...

  • Van stress naar flow

    Artikel

    Flow is de staat waarin alles moeiteloos lijkt. Alles gaat vloeiend, je bent helemaal aanwezig en ‘open’ in het moment. Je maakt je geen zorgen omdat je zo geconcentreerd bezig bent, er is een bijzonder geluksgevoel. Daarnaast is er een veranderde beleving van tijd. Wanneer je samen met anderen in de flow bent, wordt er efficiënt, innovatief en doelgericht gepresteerd. Er heerst een prettig soort enthousiasme waarin mensen elkaar telkens stimuleren en uitdagen om het beter te doen. Hoe krijg je jouw team of organisatie in de flow?

    Lees meer...

Scroll up