News Detail

Durf te beginnen! Hoe pak je dat aan?

Deze zomer werd ik weer eens écht geïnspireerd. De Braziliaanse ondernemer Ricardo Semler sprak in Nederland over organisatievernieuwing en vertelde uitgebreid over zijn democratische onderneming Semco. Zijn verhaal ging over een buitengewone manier van organiseren en appelleerde bij mij aan een diep gevoelde behoefte: die van vernieuwing en leiderschap waarbij visie en daadkracht centraal staan.

Semco-stijl

Ricardo Semler heeft ruim 30 jaar ervaring in het leiden van een organisatie die heel anders functioneert dan de meeste organisaties. Semler ziet organisaties als een levend systeem dat hem helpt om de juiste keuzes te maken en koers te varen. Hij maakte van Semco een bedrijf waarin werknemers op democratische wijze meebeslissen, ook over strategische zaken. Zo bepalen werknemers niet alleen hun eigen salaris, maar kiezen ook zelf hun manager uit. Daarbij staat transparant werken hoog in het vaandel. De financiële gegevens van het bedrijf, zoals de balans en de V&W-rekening, zijn voor alle werknemers beschikbaar.

Semler ging niet over een nacht ijs, hij legde niet zomaar alle macht bij zijn werknemers neer. Hij deed er jaren over om zijn ideeën en visie te ontwikkelen en op de juiste wijze te implementeren. Stapje voor stapje maakte hij van Semco het succesvolle en winstgevende democratische bedrijf dat het is. In navolging van Semco zijn er inmiddels veel meer organisaties die volgens de ‘Semco-stijl’ werken.

Drie kenmerken

In het boek ‘Reïnventing Organizations’ beschrijft Frederic Laloux een tiental organisaties wereldwijd in diverse bedrijfstakken die anders georganiseerd zijn en daarmee succes oogsten. Al die bijzondere bedrijven hebben, net als Semco, drie kenmerken gemeen. Ze werken met zelfsturing en autonomie voor iedereen, er is een streven naar heelheid en ze gaan uit van een organisatie als levend systeem met een eigen bestemming.

De verhalen van Richardo Semler en die van de Nederlandse ‘anders ondernemers’ als Ghislaine Duymelings, directeur Overtoom Benelux (Manutan), maakt een verlangen wakker. Dit verlangen gaat over organisaties waarbij je wilt horen, die levendig en succesvol zijn en waar je zelf invloed hebt en een bijdrage kunt leveren met alles wat je in huis hebt.

Helaas is vaak het tegengestelde voor veel werknemers de realiteit. Mensen gaan naar hun werk en laten hun emoties en persoonlijke verhalen thuis. Ze nemen hun passie, bevlogenheid en hun gevoel voor kwaliteit niet mee naar hun werk. Want daar wordt toch geen aanspraak op gedaan, of het wordt niet gewaardeerd. Of regelgeving biedt geen ruimte. Werknemers leren zich aan te passen, maar raken steeds een stukje van zichzelf kwijt.

Wie durft te beginnen?

Gelukkig wint het gedachtengoed terrein dat je op je werk niet alleen werknemer bent, maar juist gewoon een ‘mens’ mag zijn met al je kwaliteiten en capaciteiten. Daarbij is de tijd rijp voor het idee van ‘anders organiseren. Daarom slaat de boodschap van een voorloper als Semler waarschijnlijk ook goed aan tegenwoordig. De zaal waar Semler sprak deze zomer, zat in ieder geval vol en een groot deel van het zeshonderd koppige publiek kwam gemotiveerd naar buiten.

De vraag is vervolgens: wie van deze bezoekers zet daadwerkelijk de stap om zo’n ‘andere’ democratische organisatie te bouwen? Wie gelooft echt dat dat kan? Welke manager of CEO bij een bank, multinational, overheidsorganisatie, ziekenhuis of school zet een stap in die richting? Veranderen is eng en lastig. Vaak ontstaat voor een grote verandering ook weerstand in de vorm van enig cynisme of zelfs fatalisme. ‘Tsja, leuk verhaal die Semco-stijl, maar dat lukt hier toch niet’, zouden de deelnemers aan mijn trainingen kunnen denken.

Strategie. Hoe pak je dat aan?

Naast weerstand, komt tegelijk ook nieuwsgierigheid op. Het verlangen om te weten hoe je zoiets stapsgewijs zou kunnen aanpakken. Want als je anders wil gaan organiseren, dan moet je eerst weten wat daarbij mogelijke stappen kunnen zijn. Een gedegen begeleiding in een Baak programma is daarbij een goede optie.

In het Baak Strategie Programma werk je toe naar keuzes die van jouw organisatie een organisatie van de 21e eeuw kunnen maken. Waarbij de vernieuwing begint met een keuze voor een andere visie op organiseren. Vragen die daarbij een belangrijke rol spelen zijn: ‘Wat wil je de komende jaren bereiken? Waarom willen mensen bij jou werken? Waarom komen klanten bij je terug? Ook kijken we naar het grotere verhaal van jouw organisatie. Waar ligt jullie bestemming? Hoe is de organisatie ooit ontstaan en wat voegen jullie toe aan de samenleving?

In het tweede deel van het Baak Strategie Programma werken we de consequenties van deze visie uit. Hoe ga je de organisatie zo inrichten dat je op een andere manier kunt werken? Welke kleine en grote stappen moet je zetten? En, bovenal, welk soort leiderschap kun je daarbij uitoefenen?

Allicht wil je nog meer te weten komen over de stijl van Semler? Mij heeft hij in ieder geval blijvend geïnspireerd.

Door: Maria Sturm en Iris Grimm 

Wil je verder leren over de vele andere aspecten die je helpen bij de strategische herpositionering van je organisatie of afdeling? Volg dan het Baak Strategie Programma.

Anderen bekeken ook

De trainingen van de Baak zijn specifiek ontworpen om een
impact te geven op verschillende niveaus.

Meer inspiratie

Inspirerende artikelen, filmpjes, tests of boekentips.


  • teaser_debaak_0019

    De risico's van optimisme

    Artikel

    Van leiders wordt optimisme gevraagd, maar dat kan de soms harde werkelijkheid vertroebelen: ziehier de Stockdale-paradox. Nieuw leiderschap houdt in dat je hier meer dan ooit mee om weet te gaan.

    Lees meer...

  • teaser_debaak_0080

    Wie ben jij zonder je baan?

    Artikel

    Als mensen zich voorstellen in een nieuw gezelschap zeggen ze vaak als eerste wat voor baan ze hebben. ‘Ik ben Henk en ik werk als manager bij…’ of ‘Mijn naam is Mirjam en ik ben senior projectleider bij … ‘ Niets bijzonders. Of wel?

    Lees meer...

  • Theorie U: methodiek om beter je koers te bepalen als leider

    Artikel

    Senior managers van nu staan voor geduchte taken. Er gebeuren in organisaties en in de samenleving telkens onverwachte dingen. De voorspelbaarheid is klein geworden. Van deze managers wordt verwacht dat ze de samenhang blijven zien, dat ze niet verdrinken in de details. Lees meer over hoe de methode van Theorie U hierbij kan helpen.

    Lees meer...

  • de Baak

    Cofely Energy Solutions | AEM-cube

    klantcases

    Cofely Energy Solutions BV was een conventioneel installatiebedrijf en is door de veranderende vraag op de markt verschoven naar innovatief projectontwikkelaarbedrijf. “Dat vraagt heel veel van je personeel”, vertelt algemeen directeur Bas Ambachtsheer. “Als managementteam besloten we dat we inzicht in onszelf moesten hebben, inclusief de blindspots, om deze bedrijfsverandering goed te kunnen uitdragen en in goede banen te leiden. Wij zijn een voorbeeld voor de rest van de teams.”

    Lees meer...

  • Essence of leadership

    Artikel

    Dit filmpje gaat over Theorie U waarmee je naar de essentie van je leiderschap kunt kijken: wie ben je, waar ben je goed in, wat vind je vervelend, wat geeft je inspiratie?

    Lees meer...

  • Disruptieve omgeving vraagt om gedeeld leiderschap

    Artikel

    Bijna alle organisaties zoeken naar manieren om sneller mee te kunnen bewegen met de markt, aldus Rob Bos, leiderschapsspecialist van de Baak: 'Om antwoord te vinden op de vaak complexe uitdagingen wordt leiderschap steeds vaker gedeeld zodat de juiste kennis snel toegepast kan worden. Wanneer organisaties kiezen voor deze aanpak wordt de rigide top-downstructuur vervangen door wisselende leiderschapsvormen en gedeelde verantwoordelijkheden. Het belang van de klant is daarbij sturend. Huidige leiders krijgen een andere rol dan ze gewend zijn.

    Lees meer...

  • 'High Performance moet je niet willen worden, maar zijn.'

    High Performance verwacht je niet direct bij een zorginstelling voor mensen met (licht) verstandelijke en meervoudige beperkingen, maar de cijfers van de J.P. van den Bent Stichting liegen er niet om: genomineerd voor beste werkgever 2014, 2.200 medewerkers over 170 locaties in Friesland, Overijssel, Twente en Gelderland met een omzet van €97 miljoen, geen vreemd vermogen en €54 miljoen cash op de bank.

    Lees meer...

  • Wat is 'Level 5' Leiderschap?

    Artikel

    Is 'Next Level Leadership' voor iedereen weggelegd? Ja, want het is een ontwikkeling die je doormaakt. Door meerdere theorieën te combineren met je eigen ervaring groei je vanzelf die richting op.

    Lees meer...

  • per_marjet_van_baggum

    Voor strategieontwikkeling hoef je geen visionair te zijn

    Artikel

    “Als je met de training start denk je dat je komt voor de theorie, maar de echte eyeopener blijkt dan toch te zitten in het gedeelte: ‘hoe neem je mensen mee, hoe haal je ze uit de weerstand?’ Dat had een onverwachte grote impact"
    Marjet van Baggum. Programmamanager bij zorgverzekeraar CZ
    Lees het interview >

    Lees meer...

  • Strategie maak je niet aan een bureau

    Artikel

    Kun je een lange-termijnstrategie maken in een tijdperk dat sterk in beweging is? Durf je de schijnzekerheden van controle en planning los te laten? Joi Ito, directeur van het prestigieuze MIT MediaLab, geeft zijn visie op innovatie en strategie.

    Lees meer...

  • header_0010

    Zes tips voor het implementeren van een strategisch plan

    Artikel

    De ervaring met een mooi strategisch plan is dat de realisatie vaak tegenvalt. Sterker nog, na een jaar is de urgentie weg en word je opnieuw opgeslokt door dagelijkse operationele issues. Vervolgens wordt er na drie jaar een nieuwe strategie bedacht en lijkt er ondertussen weinig te veranderen. Voor Maria Sturm, trainer van het leiderschapsprogramma Baak Strategie Programma, is dit een bekend probleem. Hoe kun je dit soort inefficiënties voorkomen?

    Lees meer...

Scroll up