Hero

  • Persoonlijke aandacht
  • Grensverleggend
  • De beste trainers
  • Gecertificeerd
  • Grensverleggend en Persoonlijke aandacht

News Detail

Onze snel veranderende samenleving vraagt om een nieuw soort leider, om wendbaar leiderschap. Een leider die weerstand wegneemt in plaats van toevoegt. Die een organisatie laat dansen in plaats van werken. Dat stelt Rutger Slump, senior trainer bij de Baak. Hij benoemt 5 ingrediënten voor wendbaar leiderschap.

Wendbaarheid: de weg van de minste weerstand

De wereld verandert snel en wordt steeds complexer. Dankzij technologische innovaties is het mogelijk om heel snel nieuwe producten en diensten naar de markt te brengen. Daar zijn startups vaak erg goed in. Dat komt door hun wendbaarheid waardoor ze continu kunnen innoveren en inspelen op hun omgeving.

De radiometer van Crooke is een prachtige metafoor om wendbaarheid te verduidelijken. Crooke maakte in 1870 een glazen bol waarin een molentje kan draaien enkel door de warmte van het licht dat op het glas valt. Dit kan doordat de bol vacuüm is waardoor er geen weerstand bestaat. Bij de kleinste impuls gaat het molentje draaien. Het zou niet werken wanneer er lucht of water in de bol zou zitten.

Grote organisaties zitten door de jaren heen vol systemen en structuren waardoor een eenvoudige beweging erg lastig is geworden. De uitdaging voor leiders van nu is om te zorgen voor een omgeving waarin mensen makkelijk in beweging kunnen komen. Hoe zorg je dus voor minimale structuren om maximale flow te laten ontstaan?

1. De wendbare leider weet dat het huis nooit op orde komt

De wendbare leider weet dat stabiliteit een illusie is. Er is immers continue onzekerheid in de bewegende markt. Praktisch gezien lost de wendbare leider dit op door het team meer vrijheid te geven om snel op veranderingen te kunnen inspelen.

Opvallend is dat medewerkers (en managers) gehecht zijn aan de structuren. We hebben last van een collectief stockholmsyndroom: we zijn weinig gemotiveerd bij de gedachte aan verplichte targets, maar voelen tegelijkertijd sympathie voor protocollen en structuren omdat dit rust brengt.

De leider kan dit gat tussen structuur en wendbaarheid overbruggen door samen met het team inspirerende uitdagingen te formuleren, door diversiteit in het team te regelen en tegengeluid te stimuleren. Een wendbare leider rekent mensen niet af op fouten, maar stelt het leren centraal.

2. We gaan naar de maan omdat het moeilijk is

Een goede leider is als een magneet waar mensen bij willen horen. Dit heeft te maken met intermenselijke vaardigheden én omdat hij of zij in staat is om doelstellingen te formuleren die inhoudelijk prikkelend en uitdagend zijn zodat je er zelfs ’s avonds nog over nadenkt. Waar harde targets muren van weerstand kunnen opwerpen, werken dergelijke uitdagingen als magneten waartoe mensen zich aangetrokken voelen. Het bekendste voorbeeld is wellicht wel van Kennedy met zijn uitdaging om naar de maan te gaan, maar dichterbij ken ik bijvoorbeeld een zorginstelling die haar uitdaging omschreef als: hoe kunnen we demente bejaarden een gevoel van vrijheid geven, ondanks dat ze een gevaar zijn voor zichzelf en voor hun omgeving?

Hoeven we het dan helemaal niet meer over geld te hebben? Natuurlijk wel, een team moet weten hoeveel geld er nodig is om gezond te blijven, maar weet wel dat dat voor hen niet de reden is om in beweging te komen en zich van hun beste kant te laten zien.

3. Creëer een A-team!

Functionele diversiteit is voor wendbare teams een voorwaarde. Hiermee bedoel ik het tijdelijk samenbrengen van verschillende relevante kwaliteiten om een klus te klaren. Diversiteit zorgt misschien wel voor frictie, maar levert vooral ook verschillende invalshoeken op die nodig zijn om tot een oplossing te komen. Ik gebruik vaak the A-team van de gelijknamige televisieserie als metafoor. Dat is een zeer diverse groep waarin ieder zijn eigen unieke taak heeft. De leider, Hannibal, geeft de teamleden veel vrijheid binnen een bepaalde bandbreedte. ‘Holding the space’, noemen we dat: mensen de ruimte geven om initiatieven te nemen. Als het nodig is geeft zo’n leider een aanwijzing en richting, maar verder laat hij het team zijn gang gaan. Focus aanbrengen, maar ook zaken ter discussie durven stellen is ook een belangrijke taak van de leider in een wendbaar team. Je bent continu op zoek naar de balans hiertussen.

4. Word geen methodefundamentalist

Wat je nu vaak ziet is dat organisaties bijvoorbeeld helemaal ‘agile’ of ‘lean’ gaan werken. Dat is dan de nieuwe werkelijkheid en alles wat er wordt gedaan moet daarbinnen vallen. Het tegenstrijdige hieraan is dat je je wendbaarheid verkleint door zo’n fundamentalistisch uitgangspunt in te nemen. In sommige situaties is agile werken niet de beste oplossing en dan moet je flexibel durven zijn. Het is de professional die iets laat werken, niet de methode.

5. Grote veranderingen beginnen klein

Voor sommige organisaties is de stap van strak ingeregelde processen naar de wendbare organisatie beangstigend groot. Ze willen zijn als bijvoorbeeld IBM en Semco, die ooit een vrij radicale overgang maakten. Er zijn echter weinig goede voorbeelden van grote organisaties die hun werkwijze zo radicaal hebben om weten te gooien. Daarom stel ik een organische overgang voor. Experimenteer bij afdelingen, kijk wat daar werkt en laat dat weer overvloeien naar andere afdelingen. Of kies voor creatieve destructie: soms moet je iets kapot maken om ruimte te laten ontstaan voor iets nieuws. Welk uitgangspunt je ook kiest, leren en aanpassen staan in de kern vlak naast de wil om het te laten slagen.

Ik ben ervan overtuigd dat organisaties in beweging komen als je de eigenheid van medewerkers vergroot. De wereld is zo complex dat standaardoplossingen niet meer werken. Wat we nodig hebben zijn wendbare leiders, en eigenwijs en persoonlijk leiderschap. Ik daag je graag uit die eigenschappen bij jezelf te ontdekken!

Bron: Dit artikel verscheen eerder in de Elsevier bijlage

Wij zijn de Baak. Als eigenzinnig instituut voor leiderschapsontwikkeling en persoonlijke ontwikkeling combineren we al 70 jaar intellect, intuïtie en interactie. De groeiende complexiteit in organisaties vraagt om wendbare leiders. Daarom leren we mensen hoe zij bewust op elk moment de juiste combinaties van hun kwaliteiten en die van anderen kunnen inzetten om kansen te creëren.

Wil je wendbaarder worden als leider? Bekijk onze leiderschapstrainingen!

Vergroot je wendbaarheid

Nieuwsbrief

Ontvang 1x per maand inspirerende artikelen en nieuws van de Baak.


Ja, ik meld mij aan

Empty Page Section

Anderen bekeken ook:


Scroll up