De 4 basisstijlen van leidinggeven: zo krijg je mensen mee

News Detail

Als leidinggevende kun je je teamleden op verschillende manieren aansturen. Meestal heb je zo je eigen voorkeursstijl. Toch zal, afhankelijk van de persoon, situatie of organisatie, de ene stijl effectiever uitpakken dan de ander. Belangrijk dus om verschillende stijlen te kennen en flexibel toe te kunnen passen. Leidinggeven is mensenwerk en dat maakt het uitdagend, gaaf, en tegelijkertijd van tijd tot tijd pittig.

In leiderschapsliteratuur kom je een waslijst aan leiderschapsstijlen en modellen tegen. Een van de bekendste modellen is wellicht wel het Situationeel Leiderschap Model (SLM) van Hersey en Blanchard. Situationeel leiderschap gaat over het inzetten van de juiste leiderschapsstijl op het juiste moment bij de juiste persoon. Het model past goed bij een westerse omgeving waarin medewerkers zich verder willen ontwikkelen en zeggenschap willen hebben en waarin je dat als leidinggevende kan sturen en coachen.

De juiste stijl op het juiste moment

“Voor het fundament van je leiderschap vind ik dit model uitermate herkenbaar en praktisch”, zegt Mark Egging, trainer van Management van Mensen bij de Baak. “Managers zijn vaak helder over hun leerdoelen; ze zijn zelf te hard aan het werk, vinden conflicten lastig of krijgen het team niet in beweging … Dan leg ik in theorie het model uit. Waar zie jij jouw leervraag terug in dit model? Juist omdat het een reductie van de werkelijkheid is, geeft het snel inzicht in je voorkeursstijl, stijlen die minder bij je passen of stijlen die je lastiger vindt. Het maakt concreet wat je nog te leren hebt. “

Mark: “Je valkuil kan zijn dat je je voorkeursstijl ook inzet in situaties waarin dat helemaal niet effectief is; je past bijvoorbeeld een coachstijl toe waar iemand eigenlijk instructie nodig heeft. Met het model kun je situaties sneller herkennen waardoor je weet welke stijl het beste zal werken. ”

De vier leiderschapsstijlen van Hersey en Blanchard

Hersey en Blanchard onderscheiden 4 leiderschapsstijlen waarbij de stijl van leidinggeven wordt aangepast aan het competentieniveau van de medewerker. Het model heeft twee dimensies: taakgericht (sturend) en relatiegericht (ondersteunend) gedrag van de manager. Bij taakgericht leiderschap ligt het accent meer op het einddoel en de uitvoering van de taak. Bij relatiegericht leiderschap ligt het accent op de onderlingen verhoudingen. De stijlnamen worden in de literatuur overigens wel eens wisselend gebruikt. Bij de Baak houden we onderstaande termen aan.

  1. Instrueren: veel specifieke uitleg en instructies geven en controle op de uitvoering (s1)
  2. Coachen: sturen maar ook besluiten uitleggen, aanmoedigen en ruimte bieden voor vragen (s2)
  3. Ondersteunen: samen bepalen wat en hoe en mensen helpen om besluiten te nemen (s3)
  4. Delegeren: overdragen van verantwoordelijkheid en vertrouwen geven (s4)

Stijl 2 (s2) en 3 (s3) zijn meer op de relatie gericht, daar waar stijl 1 en 4 zich meer op het einddoel en de uitvoering van de taak focussen.

Zo weet je welke stijl je moet inzetten

Het competentieniveau van je medewerker bepaalt de stijl die je in gaat zetten. Daarbij bestaat competentie uit twee aspecten: bekwaamheid (kunnen, kennis, ervaring, vaardigheden) en bereidheid (willen, zelfvertrouwen, betrokkenheid, motivatie). Wanneer iemand bekwaam en bereid is, is delegeren een passende stijl (s4). Wanneer iemand niet bekwaam is, maar wel bereid, is stijl 2 meer passend. Je blijft instructies geven, maar je geeft ook veel aandacht aan de houding van de medewerker en vraagt om bijvoorbeeld meer durf en lef te laten zien. Bij -wel bekwaam maar niet bereid- zet je de ondersteunende stijl in (s3). Je ondersteunt door verantwoordelijkheden te delen en de ander te raadplegen en te betrekken, door te stimuleren en het gebrek aan (tijdelijke) motivatie op te sporen.Tenslotte vraagt -niet bekwaam en niet bereid- om een instruerende stijl (s1).

Elke stijl vraagt wat anders van jou

Elke stijl vraagt wat anders van jou. Hou je niet van conflicten? Dan zal je stijl 1 vaak lastiger vinden. Iemand die de relatie heel belangrijk vindt, voelt zich vaak het prettigst bij stijl 2 en 3. Stijl 4 gaat bijvoorbeeld ook veel over vertrouwen en durven loslaten. “Leidinggeven gaat heel erg over waarnemen; wat vraagt deze situatie nu? Je hebt ‘droog’ oefenen nodig om je repertoire daarin uit te breiden.”, aldus Mark Egging. “Zoals Loesje dat zo mooi zegt met de quote ‘Ik sta soms even stil…en dat is een hele vooruitgang…!’, zo werkt het in de training ook.”

Ga op avontuur en ervaar wat voor een leider jij bent

Stijlflexibiliteit is bij de aansturing van je team ontzettend belangrijk, net als je bereidheid om bij te draaien als je stijl ongunstig uitpakt. Naast het situationeel leiderschapsmodel zijn er veel meer typeringen en leiderschapsstijlen. Ga vooral op avontuur en ervaar wat voor een leider jij bent. Juist door te doen, te ervaren, eens afstand te nemen en te reflecteren krijg je inzichten die je verder helpen groeien in je rol. En, blijf vooral dicht bij jezelf. Mark: “Mensen houden er niet van als ze voelen dat je een trucje doet. Mensen willen zich vertrouwd met je voelen en dat werkt het best als je werkt vanuit jezelf.”

Versterk jouw leiderschapskills

Wil je kunnen experimenteren met andere leiderschapsstijlen en je eigen stijl onderzoeken en ontwikkelen? Kijk dan eens bij onze (leiderschaps)trainingen, zoals bijvoorbeeld Management van Mensen.

Wij zijn de Baak. Hét trainingsinstituut voor leiderschap en persoonlijke ontwikkeling voor hoogopgeleide professionals. In onze intensieve trainingen dagen we je uit op intellect, intuïtie en interactie.

Bekijk ons trainingsaanbod

Wil je niets missen?
Meld je dan aan voor onze nieuwsbrieven en ontvang tips, inzichten en inspirerende artikelen van de Baak.

Ja, ik meld mij aan

Empty Page Section

Anderen bekeken ook:


  • Teaser_Leiders_Van_af_moeten

    De 6 gewoontes waar nieuwe leiders écht vanaf moeten

    Artikel

    Iets nieuws leren staat altijd hoog op het prioriteitenlijstje van een manager. Maar, nu er meer initiatief van de werknemers wordt verwacht, vraagt dit nog iets veel moeilijkers, namelijk dingen áfleren. Lees meer over de 6 gewoontes die nieuwe leiders kwijt moeten zien te raken.

    Lees meer...

  • Teaser_Art_Godfried

    Zo word je een zelfbewuste leider

    Artikel

    Wanneer je aan anderen leidinggeeft, stuur je hen een richting op en beïnvloedt hen. Maar hoe ziet dat eruit wanneer je handelt vanuit onbewuste patronen? Dan kan het wel eens een kant op gaan die jij helemaal niet wilt, terwijl je voor je gevoel ‘het goede’ doet. Dus, als je leiding wilt geven aan anderen is het handig eerst leiding te kunnen geven aan jezelf. Maar hoe doe je dat? Er zijn 5 aandachtspunten.

    Lees meer...

Scroll up