De Baak organiseert dialoogsessies over maatschappelijke thema's
Wat gebeurt er als we echt naar elkaar luisteren? Mensen verschillen van mening: over hoe we werken, wat we belangrijk vinden en hoe we naar maatschappelijke ontwikkelingen kijken. Dat is niet nieuw. Maar nemen we nog genoeg tijd om echt te onderzoeken waar die verschillen vandaan komen? Juist wanneer een onderwerp schuurt of ingewikkeld wordt, kan het waardevol zijn om niet meteen te overtuigen, maar eerst te luisteren.
Een collega zegt iets waar je het fundamenteel mee oneens bent. Een gesprek over een maatschappelijk onderwerp wordt ineens ongemakkelijk. Of je merkt dat je je ergert aan hoe iemand van een andere generatie naar werk, ambitie of leiderschap kijkt.
Wat doe je dan? We zijn vaak geneigd om snel een standpunt in te nemen. Om uit te leggen waarom wij iets anders zien, de ander te overtuigen of het gesprek juist uit de weg te gaan. Terwijl er nog een andere mogelijkheid is: nieuwsgierig worden. Waar komt het perspectief van de ander vandaan? Welke ervaringen liggen daaronder? En welke aannames neem jij zelf eigenlijk mee?
Niet ieder vraagstuk heeft één antwoord
Maatschappelijke ontwikkelingen stoppen niet bij de voordeur van een organisatie. Onderwerpen zoals inclusie, ongelijkheid, polarisatie en technologische ontwikkelingen komen terug in gesprekken, keuzes en soms ook spanningen op de werkvloer.
Het zijn tegelijkertijd onderwerpen waarop niet altijd één juist antwoord bestaat. Verschillende ervaringen, waarden en belangen spelen een rol. Dat maakt het verleidelijk om het gesprek terug te brengen tot voor of tegen, goed of fout. Terwijl juist in het gebied daartussen vaak iets te ontdekken valt.
Volgens Iris Vrolijks, programmamanager Maatschappelijk Leiderschap bij de Baak, vraagt dat ook iets van leiders en professionals. “We zijn gewend om snel een standpunt in te nemen. Maar bij complexe maatschappelijke vraagstukken helpt nóg een mening ons niet altijd verder. Soms begint het juist bij nieuwsgierig blijven naar een perspectief dat niet het jouwe is.”
Van discussie naar dialoog
Een dialoog is iets anders dan een discussie of debat. Je hoeft de ander niet te overtuigen en je hoeft ook niet samen tot één conclusie te komen. Het gaat juist om onderzoeken. Luisteren naar wat een ander ziet, je eigen ideeën tegen het licht houden en ruimte laten voor iets wat je misschien nog niet had bedacht. Dat klinkt eenvoudig. In de praktijk kan het behoorlijk lastig zijn. Zeker als een onderwerp je persoonlijk raakt of wanneer iemand iets zegt wat ver afstaat van je eigen overtuigingen.
Vanuit Maatschappelijk Leiderschap creëert de Baak daarom bewust ruimte voor dit soort gesprekken. In kleinschalige dialoogsessies komen professionals uit verschillende organisaties en achtergronden samen rondom actuele maatschappelijke vraagstukken. Geen lezing of training met een stappenplan, maar een begeleid gesprek waarin juist de verschillende perspectieven van deelnemers centraal staan. Gesprekken waarin deelnemers hun eigen ervaringen en perspectieven inbrengen, luisteren naar anderen en onderzoeken hoe ze zichzelf tot een vraagstuk verhouden.
Wat gebeurt er als je verschillende perspectieven samenbrengt?
De eerste twee dialoogsessies vonden eerder dit jaar plaats. Tijdens de eerste sessie stond sociale veiligheid centraal. Hoe creëer je een omgeving waarin mensen zich daadwerkelijk durven uitspreken? Welke rol speel je daar zelf in? En wat gebeurt er wanneer wat voor de één veilig voelt, dat voor de ander niet is? Een volgende sessie draaide om AI. Samen met AI-ethicus Lisanne Buik onderzochten deelnemers vragen over technologie, verantwoordelijkheid, waarden en menselijkheid. Niet vanuit de vraag wat AI allemaal kan, maar vooral vanuit de vraag: wat vinden wij belangrijk als steeds meer mogelijk wordt?
Op het eerste gezicht twee heel verschillende onderwerpen. Toch vragen ze iets vergelijkbaars: bereid zijn om verder te kijken dan je eerste reactie en te onderzoeken hoe iemand anders naar hetzelfde vraagstuk kijkt. En precies daar zit voor Iris de verbinding met maatschappelijk leiderschap. “Voor mij betekent maatschappelijk leiderschap niet dat je overal het antwoord op moet hebben. Het betekent ook dat je ruimte durft te maken voor verschil en het gesprek aangaat wanneer het schuurt.”
Verschil hoeft niet te verdwijnen
Misschien is dat wel een van de belangrijkste uitgangspunten van een dialoog: het doel is niet dat iedereen uiteindelijk hetzelfde denkt. Verschillen mogen blijven bestaan. Sterker nog, juist een perspectief dat ver van jouw eigen perspectief afstaat kan zichtbaar maken welke overtuigingen je zelf als vanzelfsprekend bent gaan zien.
De komende tijd onderzoeken we tijdens nieuwe dialoogsessies opnieuw zulke verschillen. Bijvoorbeeld rond polarisatie: wanneer verandert een verschil van mening in wij-zij-denken en hoe voorkom je dat je daarin wordt meegezogen? En rond generaties op de werkvloer: welke aannames hebben verschillende generaties eigenlijk over elkaar en wat kunnen we ontdekken als we niet óver, maar mét elkaar praten?
Geen onderwerpen waarop we in één sessie het definitieve antwoord zullen vinden. Dat is ook niet de bedoeling. Wel ontstaat er ruimte om vragen te stellen, ervaringen uit te wisselen en je eigen perspectief opnieuw te bekijken.
Praat je mee?
De Baak organiseert regelmatig kleinschalige dialoogsessies over actuele maatschappelijke vraagstukken. Bekijk de aankomende sessies en schuif aan bij een onderwerp dat jou bezighoudt. Wij organiseren op 9 oktober een nieuwe dialoogsessie over generatieverschillen op de werkvloer en op 20 oktober over polarisatie.
Meer weten?
