34% van Nederlanders zet ambitie bewust op pauze om burn-out te voorkomen
67% van werkend Nederland ervaart de wereld als onzekerder dan drie jaar geleden. Voor 38% heeft dit invloed op hoe zij zich voelen in hun werk. Vooral jongere werknemers (tot 34 jaar) geven aan dat het hun functioneren beïnvloedt. Een derde van alle werknemers voelt zich wekelijks mentaal uitgeput en de helft heeft meer behoefte aan rust en stabiliteit. Die behoefte is ook terug te zien in de keuzes die werknemers maken: zij geven vaker de voorkeur aan zekerheid dan aan groei. Een derde heeft het eigen ambitieniveau bewust verlaagd om overprikkeling of een burn-out te voorkomen. Dat blijkt uit onderzoek van trainingsinstituut de Baak onder ruim duizend werkenden.
Het onderzoek schetst een beeld van werknemers die de onzekerheid in de wereld niet alleen om zich heen zien, maar ook meenemen naar de werkvloer. Volgens de Baak verandert dat de manier waarop mensen naar werk, ontwikkeling en hun eigen loopbaan kijken. Godfried IJsseling, Leading Trainer bij de Baak: “We leven in wat je gerust een ‘permacrisis’ kunt noemen: een aaneenschakeling van geopolitieke spanningen, economische onzekerheid en maatschappelijke onrust. Die opeenstapeling zorgt ervoor dat veel mensen het gevoel hebben voortdurend te moeten reageren op de gebeurtenissen; er blijft te weinig ruimte over voor proactiviteit en eigen initiatief. In onze trainingen zien we dat mensen daardoor behoefte hebben aan rust en ruimte om te reflecteren en zo weer regie te krijgen over wat wél binnen hun invloed ligt.”
Onzekerheid groeit - met duidelijke generatieverschillen
Onzekerheid neemt toe met de leeftijd: van 53% onder jongeren (tot 34 jaar) tot 79% onder 50-plussers. Geopolitieke spanningen vormen de grootste bron van zorgen: 61% noemt dit als belangrijkste factor, gevolgd door maatschappelijke spanningen en economische onzekerheid. Oudere werknemers maken zich vaker zorgen over geopolitiek (67% vs. 59%), maar juist jongeren voelen de impact op hun werk: zij geven drie keer zo vaak aan dat de staat van de wereld hun functioneren beïnvloedt. Daarnaast ervaart een derde van hen onrust door werkdruk, tegenover een vijfde van de oudere werknemers. Onder 25- tot 34-jarigen voelt zelfs 42% zich wekelijks mentaal uitgeput, tegenover gemiddeld 33%.
De toenemende onzekerheid vertaalt zich direct naar de werkvloer. De helft van de werknemers geeft aan meer behoefte te hebben aan rust en stabiliteit, en een meerderheid verkiest stabiliteit boven groei en minder druk boven nieuwe uitdagingen. Een kwart van de werknemers (26%) geeft aan voorzichtiger te zijn in het zetten van carrièrestappen vanwege die onzekerheid. Tegelijkertijd geeft 16% aan weinig tot geen grip te ervaren op de eigen toekomst.
Een derde (34%) van de werknemers zegt het eigen ambitieniveau bewust te hebben verlaagd om overprikkeling of een burn-out te voorkomen. Opvallend is dat hierin nauwelijks verschillen zichtbaar zijn tussen leeftijdsgroepen.
Werknemers zetten zelden een stap buiten hun comfortzone
Ook op het gebied van persoonlijke ontwikkeling laten de resultaten een opvallende spanning zien: Hoewel 56% persoonlijke ontwikkeling vooral als eigen verantwoordelijkheid ziet, blijft actie vaak uit. 83% zet zelden of nooit een stap buiten de comfortzone. 32% zegt niet goed te weten waarin of hoe zij zich willen ontwikkelen. Daarnaast heeft 24% naar eigen zeggen geen tijd om daarmee aan de slag te gaan.
Keimpe de Heer, trainer Leiderschap, Mens en Technologie voor de Baak: “De cijfers laten een interessante spanning zien: veel mensen voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen ontwikkeling, maar zetten tegelijkertijd zelden een stap buiten hun comfortzone. In een wereld vol geopolitieke en technologische onzekerheid krijgen professionals steeds vaker te maken met complexe vraagstukken, waarbij de route en de uitkomst niet vooraf vaststaan. Dat kan leiden tot voorzichtigheid en verlamming. Juist dan is het belangrijk om een explorerende mindset te omarmen: ruimte maken voor reflectie, nieuwsgierig blijven en durven experimenteren. Ontwikkeling gaat niet altijd over méér, sneller of beter, maar over kleine stappen zetten, leren van wat er gebeurt en van daaruit opnieuw richting kiezen. Echte groei begint niet bij zekerheid, maar bij de moed om het onbekende te onderzoeken.”