Hoe geef ik leiding vanuit mijn persoonlijke waarden en overtuigingen?

Waarom is dit lastig?

In de praktijk word je als leider continu beïnvloed door verwachtingen van anderen. Je krijgt te maken met organisatiedoelen, druk van bovenaf en belangen van collega’s of stakeholders. Daardoor kun je ongemerkt keuzes maken die vooral passen bij wat er gevraagd wordt, in plaats van wat jij belangrijk vindt. Je merkt dat je meegaat in besluiten waar je eigenlijk vragen bij hebt, of dat je je standpunt afzwakt om de relatie goed te houden.

Om authentiek leiding te geven, dien je eerst scherp te hebben wat jou drijft en waar jij voor staat. Dat klinkt logisch, maar is niet vanzelfsprekend. Veel leiders zijn gewend om te sturen op resultaat, processen en afspraken. Minder vaak nemen ze de tijd om scherp te krijgen welke overtuigingen hun gedrag sturen. Juist daardoor ontstaat twijfel: wanneer spreek je je uit, wanneer pas je je aan en hoe blijf je geloofwaardig zonder te star te worden?

Wat gaat er vaak mis?

Wanneer je probeert leiding te geven vanuit je waarden, zie je vaak deze valkuilen terug:

• Je past je standpunt aan aan de groep: je hoort verschillende meningen en schuift je eigen visie op om het gesprek soepel te laten verlopen. Daardoor blijft onduidelijk waar jij echt voor staat.
• Je beschrijft je overtuigingen te abstract: je zegt dat iets “belangrijk” of “logisch” is, zonder concreet te maken waarom dat voor jou geldt. Anderen kunnen zich daar moeilijk toe verhouden.
• Je vermijdt lastige gesprekken: je voelt dat een besluit niet klopt met jouw waarden, maar stelt het gesprek uit om spanning te voorkomen.
• Je maakt keuzes zonder ze toe te lichten: je neemt een besluit dat past bij jouw overtuiging, maar legt niet uit welke afweging daarachter zit. Daardoor begrijpen anderen je minder goed.

Wat kun je doen?

1. Maak concreet welke waarden jouw leiderschapsstijl sturen

Leidinggeven vanuit je waarden begint met scherp krijgen wat die waarden zijn in je dagelijkse werk. Dat gaat verder dan woorden als “vertrouwen” of “kwaliteit”. Vraag jezelf af: wanneer laat ik dit concreet zien?

Bijvoorbeeld: als je waarde hecht aan eigenaarschap, geef je mensen ruimte om zelf beslissingen te nemen en grijp je niet direct in bij fouten. Door dit voor jezelf uit te werken, kun je in gesprekken ook concreter zijn. Je zegt dan niet alleen waar je voor kiest, maar ook waarom dat voor jou belangrijk is. Dat maakt je gedrag voorspelbaarder en makkelijker te begrijpen voor anderen.

2. Spreek je overtuiging uit, ook als die afwijkt

Authentiek leiderschap vraagt dat je je uitspreekt, juist wanneer jouw visie niet vanzelfsprekend is. Dat betekent niet dat je altijd gelijk wilt krijgen, maar wel dat je zichtbaar maakt hoe jij naar een situatie kijkt. In een overleg kun je bijvoorbeeld zeggen: “Ik hoor dat we vooral op snelheid willen sturen, maar voor mij weegt zorgvuldigheid hier zwaarder omdat de impact groot is.” Je maakt daarmee duidelijk welke afweging jij maakt. Anderen kunnen daarop reageren, maar hoeven niet te raden wat jouw positie is. Zo ontstaat een inhoudelijker gesprek.

3. Koppel je keuzes expliciet aan je waarden

Een keuze krijgt meer draagvlak wanneer anderen begrijpen waar die vandaan komt. Leg daarom expliciet uit hoe jouw besluit samenhangt met wat jij belangrijk vindt. Bijvoorbeeld: “We kiezen ervoor om dit project later te starten, omdat we eerst willen zorgen dat het team voldoende capaciteit heeft. Voor mij is het belangrijk dat we geen half werk leveren.” Je maakt je overtuiging zichtbaar in je besluit. Dat helpt anderen om je beter te volgen, ook als ze het niet direct eens zijn.

Een voorbeeld uit de praktijk

Je zit in een overleg waarin wordt besproken wie een zichtbaar en strategisch project gaat trekken. Jij weet dat iemand uit je team hier veel van kan leren, maar de neiging is groot om het zelf op te pakken. Je hebt ervaring, je kunt het snel oppakken en de kans op succes is groot. Tegelijk vind je het belangrijk om eigenaarschap en ontwikkeling in je team te stimuleren.

In plaats van het project naar je toe te trekken, zeg je: “Ik kan dit zelf doen, maar ik wil deze kans juist in het team leggen. Het vraagt misschien iets meer begeleiding, maar het helpt ons op de lange termijn sterker te worden.”

Het gesprek verschuift. In plaats van alleen te kijken naar snelheid en zekerheid, ontstaat er ruimte om te bespreken wat het team nodig heeft om deze stap te zetten. Het project wordt toegewezen aan je teamlid, met duidelijke ondersteuning. Je laat zien dat je niet alleen stuurt op resultaat, maar ook op ontwikkeling en vertrouwen.

Reflectievraag

Sta even stil bij hoe jij jouw kernwaarden laat zien in je werk. Door hier bewust naar te kijken, ontdek je waar je al consistent bent en waar nog niet. Stel jezelf de volgende vraag: Welke keuze in je werk heb je recent gemaakt die vooral praktisch of veilig was, maar minder goed aansloot bij jouw overtuigingen? 

Veelgestelde vragen

Wat is authentiek leiderschap?
Authentiek leiderschap betekent dat je leidinggeeft vanuit wie je bent, inclusief je waarden, overtuigingen en ervaringen. Het gaat erom dat je consistent bent in wat je zegt en doet, zodat anderen weten waar ze aan toe zijn. Dat maakt je als leider geloofwaardig en herkenbaar.

Hoe weet ik of ik echt vanuit mijn waarden leidinggeef?
Je merkt dat je vanuit je waarden leidinggeeft wanneer je keuzes maakt die je kunt uitleggen, ook als ze niet de makkelijkste zijn. Je spreekt je uit in overleggen, maakt afwegingen zichtbaar en blijft consistent in je gedrag, ook onder druk. Twijfel je vaak achteraf of je wel hebt gezegd wat je echt vindt, dan is dat een signaal dat je nog niet volledig vanuit je overtuigingen handelt.

Wat als mijn waarden botsen met organisatiedoelen?
Dat vraagt om het gesprek aangaan. Maak zichtbaar waar het schuurt tussen jouw overtuigingen en de organisatiedoelstellingen en leg uit waarom dat voor jou belangrijk is.  Soms leidt dat tot een andere keuze, soms tot een bewuste afweging waarbij je weet wat je inlevert.

Moet ik altijd vasthouden aan mijn overtuigingen?
Niet per se. Leidinggeven betekent ook dat je openstaat voor andere perspectieven. Het gaat erom dat je bewust kiest wanneer je vasthoudt en wanneer je bijstelt, in plaats van automatisch mee te bewegen.

Ontwikkel jezelf bij de Baak

Herken je dat je als leider keuzes maakt die niet altijd helemaal passen bij wat jij belangrijk vindt? Dan is het waardevol om daar dieper naar te kijken. In de training Bezielend Leiderschap onderzoek je hoe jij leidinggeeft vanuit je eigen waarden en overtuigingen. Je gaat aan de slag met je innerlijke drijfveren, leert deze te vertalen naar concreet gedrag en ontdekt hoe je anderen meeneemt in jouw visie. Zo ontwikkel je een vorm van leiderschap die niet alleen effectief is, maar ook klopt met wie jij bent.