Hoe groei ik in mijn rol als beginnend leidinggevende?

Waarom is dit lastig?

De overstap van professional naar leidinggevende verandert meer dan alleen je functie. Waar je eerst vooral verantwoordelijk was voor je eigen werk, ben je nu verantwoordelijk voor het werk én de ontwikkeling van anderen. Misschien geef je leiding aan voormalige collega's of merk je dat mensen ineens iets anders van je verwachten. Je wilt betrokken blijven, maar moet ook besluiten nemen die niet altijd populair zijn. Dat maakt het starten met leidinggeven soms onzeker.

Daar komt bij dat veel nieuwe managers denken dat ze direct overtuigend en zelfverzekerd moeten optreden. Je vergelijkt jezelf misschien met ervaren leidinggevenden en vraagt je af of je het wel goed doet. Daardoor probeer je soms een leiderschapsstijl over te nemen die niet bij je past. Juist dan verlies je gemakkelijk het contact met je eigen kwaliteiten en intuïtie.

Wat gaat er vaak mis?

Veel uitdagingen zijn herkenbaar wanneer je net begint met leidinggeven.

• Je blijft denken als vakspecialist: je lost problemen zelf op, terwijl jouw rol juist is om anderen te helpen oplossingen te vinden. Daardoor blijft het team afhankelijk van jou.
• Je wilt door iedereen aardig gevonden worden: je stelt lastige gesprekken uit of vermijdt duidelijke keuzes. Dat voelt prettig op korte termijn, maar zorgt vaak voor onduidelijkheid.
• Je probeert iedere situatie hetzelfde aan te pakken: je gebruikt één manier van leidinggeven, terwijl medewerkers juist verschillende behoeften hebben aan richting, feedback of zelfstandigheid.
• Je verwacht dat je direct alles moet kunnen: je ziet iedere fout als bewijs dat je niet geschikt bent als nieuwe manager. Daardoor durf je minder te experimenteren en leer je minder snel.
• Je vergeet om feedback te vragen: je bent vooral bezig met hoe jij denkt dat het gaat. Daardoor mis je waardevolle inzichten van je team en je eigen leidinggevende.

Wat kun je doen?

1. Leer eerst jezelf kennen als leider

Wanneer je begint met leidinggeven is de belangrijkste vraag niet hoe andere leidinggevenden het doen, maar wat bij jou past. Kijk terug op situaties waarin je energie kreeg of juist vastliep. Welke kwaliteiten zette je in? Waar reageerde je te snel of juist te voorzichtig? Door bewust te reflecteren ontdek je jouw natuurlijke stijl en de valkuilen die daarbij horen. Dat helpt je om keuzes te maken die geloofwaardig voelen, in plaats van gedrag te kopiëren dat niet bij je past.

2. Ga moeilijke gesprekken niet uit de weg

Een nieuwe manager gaat lastige gesprekken vaak uit de weg vanwege de angst om de relatie te beschadigen. Toch groeit vertrouwen juist wanneer mensen weten waar ze aan toe zijn. Spreek daarom verwachtingen vroeg uit, benoem concreet wat je ziet en vraag ook naar het perspectief van de ander. Je hoeft niet direct de perfecte woorden te vinden. Door eerlijk, nieuwsgierig en duidelijk te zijn ontwikkel je stap voor stap meer vertrouwen in je rol als leidinggevende.

3. Vraag actief om feedback op jouw leiderschap

Je ontwikkelt je sneller wanneer je niet alleen beoordeelt hoe het team presteert, maar ook hoe jij leidinggeeft. Vraag na een overleg bijvoorbeeld: "Wat hielp vandaag in mijn manier van leidinggeven en wat zou ik de volgende keer anders kunnen doen?" Vraag ook je eigen leidinggevende regelmatig om feedback. Zo ontdek je welke gewoontes je wilt versterken en welke je beter kunt loslaten. Leidinggeven leer je vooral door te doen, feedback te verzamelen en opnieuw te oefenen.

Een voorbeeld uit de praktijk

Een beginnend teamleider geeft leiding aan het team waarin hij eerder zelf werkte. Wanneer een collega een fout maakt in een klantdossier, corrigeert hij die eerst zelf. Hij wil voorkomen dat de klant er last van heeft en vindt het lastig om zijn voormalige collega aan te spreken.

Na een gesprek met zijn eigen leidinggevende kiest hij een andere aanpak. Hij bespreekt de fout direct met de medewerker, vraagt hoe die is ontstaan en maakt samen afspraken om herhaling te voorkomen. Het kost meer tijd dan het zelf oplossen, maar de medewerker leert ervan en voelt zich serieus genomen.

Na een paar maanden merkt hij dat collega's steeds vaker zelf met oplossingen komen. Hij hoeft minder in te grijpen en groeit zichtbaar in zijn nieuwe rol als leidinggevende.

Reflectievraag

Neem een moment om terug te kijken op je eerste periode als leidinggevende. Door bewust te reflecteren ontdek je waar jouw ontwikkeling echt begint. Bij welk gesprek of welke beslissing bleef je nog handelen als professional, terwijl de situatie vroeg om leiderschap?

Veelgestelde vragen

Wat is de grootste uitdaging wanneer je begint met leidinggeven?
Voor veel professionals is de grootste uitdaging dat de verantwoordelijkheid verandert. Je bent niet langer alleen verantwoordelijk voor je eigen werk, maar ook voor het functioneren en de ontwikkeling van anderen. Dat vraagt om andere vaardigheden en een andere manier van denken.

Hoe geef ik leiding aan voormalige collega's?
Maak verwachtingen vanaf het begin duidelijk en wees consequent in je rol. Je hoeft de bestaande relatie niet los te laten, maar wel helder te zijn over verantwoordelijkheden en besluiten. Open communicatie voorkomt onduidelijkheid.

Welke tips helpen als je net begint met leidinggeven?
Luister goed, spreek verwachtingen uit, vraag regelmatig feedback en probeer niet alle problemen zelf op te lossen. Gun jezelf ook de ruimte om te leren. Leidinggeven ontwikkel je vooral in de praktijk.

Hoe weet ik welke leiderschapsstijl bij mij past?
Dat ontdek je door verschillende situaties bewust te ervaren en erop te reflecteren. Let op waar je energie van krijgt, welke reacties je oproept en welke aanpak het beste werkt voor jou en je team. Er bestaat geen perfecte stijl die voor iedereen werkt.

Is het normaal om onzeker te zijn als beginnend leidinggevende?
Ja. Vrijwel iedere nieuwe manager twijfelt in het begin. Onzekerheid betekent niet dat je ongeschikt bent voor leidinggeven. Juist door ervaringen op te doen, feedback te vragen en te blijven oefenen, groeit je vertrouwen.

Ontwikkel jezelf bij de Baak

Herken je de vragen die horen bij beginnend leidinggeven? Dan helpt het om daar niet alleen mee te blijven rondlopen. In de training Leren Leiden ontdek je welke leiderschapsstijl bij jou past en hoe je jouw talenten bewust inzet in de praktijk. Je oefent met realistische situaties, leert van ervaren leidinggevenden en onderzoekt hoe je richting geeft op een manier die bij jou past. Zo ontwikkel je meer vertrouwen in je rol als nieuwe manager en leg je een stevige basis voor jouw verdere leiderschap.