Ik ben te druk voor een training. Heeft het dan zin?

Waarom drukte vaak een reden is om niet te beginnen

Veel mensen wachten op een moment waarop het rustiger wordt. Een periode waarin er meer ruimte ontstaat om stil te staan, te reflecteren en te leren. In de praktijk komt dat moment zelden vanzelf. Het werk verandert, de context verschuift, maar de druk blijft. Zeker in rollen met verantwoordelijkheid, waar meerdere belangen samenkomen en waar beslissingen continu effect hebben op anderen.  Wat daarbij vaak onderbelicht blijft, is dat drukte niet alleen te maken heeft met hoeveelheid werk, maar ook met hoe je ermee omgaat.

Wat er onder “druk zijn” zit

Drukte gaat zelden alleen over een volle agenda. Het heeft vaak ook te maken met hoe je je rol invult en waar je verantwoordelijkheid pakt. We zien dit in de praktijk terug in situaties zoals:

• veel naar je toe trekken, ook als dat niet nodig is maar wel sneller lijkt
• lastige gesprekken uitstellen waardoor dingen blijven liggen
• moeite hebben om grenzen te stellen
• doorgaan, ook als je merkt dat het te veel wordt

Dat zijn geen planningsvraagstukken, maar patronen in gedrag. In de dagelijkse praktijk ontstaan die patronen meestal in interactie met anderen. In gesprekken, in verwachtingen, in wat wel en niet wordt uitgesproken. Juist daar ontstaat ook de mogelijkheid om iets te veranderen.

Waarom een training dan toch relevant kan zijn

Een training is niet alleen iets wat tijd kost. Het is niet bedoeld om nog meer toe te voegen aan wat je al doet, maar om anders te kijken naar situaties die zich blijven herhalen. Om te kijken naar wat  je in de drukte vaak mist: ruimte om te onderzoeken wat je doet en wat daarin anders kan. Door stil te staan bij situaties uit je eigen werk en daar op te reflecteren, ontstaat vaak zicht op gedrag dat eerder automatisch ging. En juist dat maakt het mogelijk om andere keuzes te maken.

Bijvoorbeeld:

• een taak die steeds weer bij jou terechtkomt
• een gesprek dat je blijft uitstellen
• een samenwerking waarin dingen onuitgesproken blijven
• of momenten waarop je merkt dat je niet het effect hebt dat je zou willen

Door daar bewust bij stil te staan, ontstaat vaak zicht op wat er speelt en op jouw rol daarin. Dat maakt het mogelijk om andere keuzes te maken:

• niet direct oplossen, maar eerst onderzoeken wat er speelt
• verantwoordelijkheid vaker laten waar die hoort
• bewuster kiezen waar je wel en niet op instapt

Dat soort verschuivingen lijken klein, maar hebben in de praktijk vaak veel effect. Juist omdat ze plaatsvinden in de situaties die nu energie kosten.

Hoe dat er in de praktijk uit kan zien

In trainingen die gericht zijn op gedragsverandering werk je meestal niet met abstracte voorbeelden, maar met situaties uit je eigen werk. Dat betekent dat je:

• een concrete situatie inbrengt die voor jou speelt
• samen onderzoekt wat er gebeurt in die interactie
• experimenteert met ander gedrag in een vergelijkbare setting
• feedback krijgt van anderen op hoe je overkomt
• reflecteert op wat dit zegt over je manier van handelen

Het werken in een groep speelt daarin vaak een belangrijke rol. Juist omdat anderen reageren op jouw gedrag, wordt zichtbaar wat je zelf niet altijd ziet. Dat maakt het mogelijk om nieuwe inzichten direct te vertalen naar de praktijk. 

Maar het vraagt ook iets van je. Een training volgen terwijl je het druk hebt, werkt alleen als je bereid bent om er actief mee aan de slag te gaan. Dat betekent niet dat je alles meteen anders moet doen, maar wel dat je:

• bereid bent om naar je eigen gedrag te kijken
• ruimte maakt om te reflecteren
• nieuwe dingen uitprobeert, ook als dat ongemakkelijk is

Zonder die inzet blijft het bij een moment van afstand, in plaats van een verandering die doorwerkt in je dagelijkse werk.

Wanneer is het geen goed moment?

Er zijn ook situaties waarin de drukte zo groot is dat er weinig ruimte is om iets nieuws toe te laten. Bijvoorbeeld als je:

• continu in crisismodus zit
• geen enkele ruimte hebt om te oefenen of te reflecteren
• vooral bezig bent met het draaiende houden van alles wat er speelt

In dat soort fases kan het helpend zijn om eerst te zorgen voor meer stabiliteit.

Wanneer kan het juist wél het juiste moment zijn?

Opvallend genoeg is drukte vaak ook een signaal.

Als je merkt dat je:

• steeds hetzelfde blijft doen terwijl het weinig oplevert
• weinig ruimte ervaart in hoe je handelt
• veel energie verliest in situaties die zich blijven herhalen

dan ligt daar vaak juist een ontwikkelpunt. Niet ondanks de drukte, maar vanwege de drukte.

Waar het uiteindelijk op neerkomt

De vraag is niet alleen of je tijd hebt voor een training. De vraag is ook: wat kost het je om te blijven doen wat je nu doet? Zolang je manier van werken niet verandert, blijft de druk vaak bestaan, ongeacht hoeveel je agenda verschuift. Soms is geen tijd hebben precies de reden om te onderzoeken waar je anders kunt handelen.