Inspiratie

Vertrouwen en draagvlak creëren in een gepolariseerde organisatie begint niet met iedereen overtuigen, maar met begrijpen welke belangen, zorgen en overtuigingen een rol spelen. Juist wanneer standpunten tegenover elkaar staan, helpt het om eerst de verschillende perspectieven zichtbaar te maken voordat je naar oplossingen zoekt. Door nieuwsgierig te blijven, verschillen bespreekbaar te maken en mensen te betrekken bij keuzes, vergroot je de kans dat besluiten worden gedragen, ook als niet iedereen het volledig eens is.

Effectief leiding geven aan verandering begint niet met een nieuw plan, maar met aandacht voor de mensen die ermee moeten werken. Bij een organisatieverandering is het verleidelijk om vooral te sturen op planning, deadlines en resultaten. Toch ontstaat beweging pas wanneer je duidelijk maakt waarom de verandering nodig is, ruimte geeft aan vragen en inspeelt op verschillende reacties. Leiderschap bij verandering vraagt daarom niet alleen om een goede aanpak, maar ook om bewustzijn van je eigen gedrag en de invloed die je hebt op anderen.

Je wilt jezelf ontwikkelen. Misschien merk je dat je vaker vastloopt in bepaalde situaties, meer invloed wilt hebben of wat meer richting zoekt in je werk. Maar zodra je op zoek gaat naar een training, ontdek je al snel dat er veel te kiezen is. Er zijn trainingen over leiderschap, communicatie, persoonlijke ontwikkeling, verandering en nog veel meer. Hoe weet je dan welke training echt bij jou past? Die vraag krijgen we bij de Baak bijna dagelijks. Opvallend genoeg begint het antwoord zelden bij de training zelf.

"Kunnen we ervoor zorgen dat iedereen zijn planning op tijd aanlevert?" Je stelt de vraag tijdens een projectoverleg. Iedereen knikt instemmend. Een week later blijken twee collega's toch iets anders te hebben gedaan dan was afgesproken.

Je wilt het gesprek aangaan. Niet omdat je hun leidinggevende bent, maar omdat jullie samen verantwoordelijk zijn voor het resultaat. Toch merk je dat jouw rol anders is dan die van de leidinggevende van deze collega's. Je bent verantwoordelijk voor het werk, maar niet voor hun functioneren. Herkenbaar? Dan is de kans groot dat je functioneel leidinggeeft.

Je hebt een training gevonden die precies aansluit bij waar je nu staat. Je herkent jezelf in de inhoud en ziet hoe de training je verder kan brengen in je werk en denkt: dit is precies wat ik nodig heb. Totdat je naar je opleidingsbudget kijkt.

Na bijna tien jaar bestuurderschap voelde Pieter Hamming dat het tijd was om opnieuw naar zijn leiderschap te kijken. In De Essentie ontdekte hij hoe vertragen, ervaren en het toelaten van ‘niet-weten’ ruimte geven aan een andere manier van leiden.  Pieter Hamming, bestuurder en eigenaar van Sa-Net Woonzorg, vertelt over zijn ervaringen tijdens De Essentie.

Wanneer je een training overweegt, is de kans groot dat je je afvraagt: hoe ziet zo'n trainingsdag bij de Baak er eigenlijk uit? Misschien spreekt de inhoud van een training je aan, maar vind je het lastig om je voor te stellen hoe een dag verloopt. Zit je vooral te luisteren? Ben je de hele dag aan het oefenen? Moet je persoonlijke dingen delen? Of is het vergelijkbaar met een cursus waarin je vooral veel informatie krijgt?

Het korte antwoord is dat geen enkele trainingsdag precies hetzelfde is. Dat komt omdat de inhoud niet alleen wordt bepaald door het programma, maar ook door de vragen, ervaringen en dilemma's die deelnemers meenemen. Juist daardoor ontstaat een leerervaring die aansluit op wat er in de praktijk speelt.

Je gaat als leider om met complexe ethische dilemma’s door niet alleen te kijken naar wat mag, kan of efficiënt is, maar ook naar wat verantwoord en rechtvaardig is. Een ethisch dilemma ontstaat juist wanneer meerdere belangen legitiem zijn en er geen oplossing bestaat zonder nadelen. Dat vraagt dat je verschillende perspectieven onderzoekt, expliciet maakt welke waarden botsen en bereid bent om moeilijke keuzes toe te lichten. Ethisch leiderschap betekent niet dat je altijd de juiste antwoorden hebt, maar dat je zorgvuldig en bewust omgaat met de gevolgen van je besluiten.

Effectief communiceren begint met het duidelijk weten wat je wilt zeggen, waarom het ertoe doet en hoe je dat op een manier brengt die klopt voor jou. Dat betekent niet dat je harder moet praten of jezelf groter moet maken. Het vraagt dat je je gedachten ordent, je gevoel serieus neemt en je boodschap concreet uitspreekt. Je persoonlijke communicatie wordt sterker wanneer je niet alleen reageert op wat er gebeurt, maar bewust kiest wat je zegt, vraagt of juist nog even onderzoekt.

Je krijgt meer grip op lastige gesprekken op het werk door vooraf scherp te maken wat je wilt bespreken, tijdens het gesprek rustiger te reageren en concreet te benoemen wat je ziet, hoort en nodig hebt. Veel gesprekken lopen vast omdat je te lang wacht, je boodschap verzacht of juist te snel op de inhoud schiet. Grip betekent niet dat je het gesprek volledig onder controle hebt, maar dat je bewuster kiest wat je zegt en hoe je reageert. Met goede gesprekstechnieken kun je spanning beter hanteren, je boodschap duidelijker overbrengen en de ander beter meenemen in wat er speelt.

Onzekerheid op werk verdwijnt niet door alle risico’s uit te sluiten of altijd het juiste antwoord te hebben. Als leider ontwikkel je zelfvertrouwen door te leren omgaan met twijfel zonder dat die twijfel al je keuzes bepaalt. Dat betekent dat je beslissingen neemt terwijl nog niet alles duidelijk is, feedback ontvangt zonder direct aan jezelf te twijfelen en fouten ziet als informatie in plaats van bewijs dat je tekortschiet. Een stabiele basis ontstaat niet doordat onzekerheid verdwijnt, maar doordat je jezelf ook vertrouwt wanneer die onzekerheid er is.

Wat beweegt leiders en professionals wanneer zij voor morele keuzes komen te staan in hun werk? En welke persoonlijke waarden spelen daarbij een rol? De Vrije Universiteit Amsterdam doet onder (oud-)deelnemers van de Baak onderzoek naar persoonlijke motieven en ervaringen rondom morele besluitvorming in het werk. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Tabitha van Krimpen, promovenda aan de VU, en richt zich op de manier waarop professionals omgaan met morele situaties, groot en klein, die zij in hun dagelijkse praktijk tegenkomen.